هنگام خرید، فروش یا اجارهی ملک، یکی از سؤالهایی که بیشتر مردم دارند این است: «مشاور املاک چقدر کمیسیون میگیرد؟» جواب دقیق این سؤال یک عدد ثابت برای همهی ایران نیست، چون نرخ مصوب را اتحادیهی مشاوران املاک هر شهر تعیین میکند و ممکن است در طول زمان تغییر کند. بنابراین مهمتر از حفظ یک عدد، دانستن این است که نرخ را از کجا بپرسید، با چه منطقی محاسبه میشود و قبل از همکاری چه چیزی را باید روشن کنید.
این مقاله عمداً عدد و درصد مشخصی نمیدهد. اعداد منتشرشدهی آنلاین (که بیشتر در سایتهای محاسبهگر دیده میشوند) با هم اختلاف دارند و نرخ هر شهر ممکن است متفاوت یا تغییرکرده باشد. نرخ دقیق را فقط از اتحادیهی مشاوران املاک شهر خودتان بگیرید.
چه کسی نرخ را تعیین میکند؟
نرخ مصوب کمیسیون مشاوران املاک را اتحادیهی صنف مشاوران املاک هر شهر مشخص میکند. مشاوران باید طبق نرخ مصوب عمل کنند. اگر مشاوری بیشتر از نرخ مصوب بخواهد، میتوانید موضوع را به اتحادیه گزارش کنید.
منطق محاسبه در چند کلمه
- در خرید و فروش: کمیسیون معمولاً درصدی از مبلغ معامله است و هر یک از دو طرف (خریدار و فروشنده) سهم خودش را میپردازد. نرخ این درصد را اتحادیهی شهرتان اعلام میکند.
- در رهن و اجاره: کمیسیون معمولاً بر مبنای مبلغ اجارهی ماهانه (و در قراردادهای دارای رهن، با تبدیل رهن به اجارهی معادل) حساب میشود، نه بر کل مبلغ قرارداد. نحوهی تبدیل و درصد را از اتحادیه بپرسید.
- مالیات: ممکن است مالیات بر ارزش افزوده روی کمیسیون اضافه شود. درصد و شرایطش را هم از اتحادیه یا مرجع رسمی بپرسید.
برای فهمیدن منطق، یک مثال نمادین: اگر نرخ مصوب هر طرف X درصد و مبلغ معامله V باشد، کمیسیون پایهی هر طرف V ضرب در X درصد است. جایگزین کردن X با نرخ رسمی شهرتان، عدد واقعی را میدهد.
نرخ روز را از کجا بپرسید؟
- از اتحادیهی مشاوران املاک شهرتان، بهصورت حضوری یا از طریق کانالهای رسمی آن.
- از مشاور که باید نرخ مصوب را بداند و حاضر باشد تعرفه را نشان دهد.
- از منابع رسمی که اتحادیه یا مراجع مربوط منتشر میکنند.
به سایتهای محاسبهگر آنلاین فقط بهعنوان برآورد نگاه کنید و عدد نهایی را با اتحادیه تطبیق دهید.
قبل از همکاری: ۶ سؤال
- نرخ مصوب کمیسیون در شهر ما برای این نوع معامله چقدر است؟
- آیا مالیات هم اضافه میشود و به چه شکل؟
- کمیسیون در چه مرحلهای پرداخت میشود؟
- اگر معامله انجام نشد یا لغو شد، چه میشود؟
- فاکتور یا رسید رسمی داده میشود؟
- آیا هزینهی دیگری (مثلاً بابت ثبت قرارداد) هم هست؟
جوابها را مکتوب و نزد خودتان نگه دارید.
هزینهی کد رهگیری
طبق گزارشهای رسمی، دریافت کد رهگیری معامله بدون هزینهی جداگانه است و مشاور برای آن حق دریافت پول جداگانه ندارد. هزینهی کار مشاور همان کمیسیون مصوب است. جزئیات در کد رهگیری معاملات ملکی آمده است.
اگر بیشتر از نرخ مصوب خواستند
- نرخ مصوب شهرتان را از اتحادیه بگیرید و با درخواست مشاور مقایسه کنید.
- قرارداد، رسیدها و پیامها را نگه دارید.
- موضوع را به اتحادیه گزارش دهید.
- برای مسائل حقوقی یا اختلاف مالی با وکیل مشورت کنید.
سؤالهای متداول
آیا کمیسیون قابل مذاکره است؟
نرخ مصوب مرجع است و مشاور باید طبق آن عمل کند. هر موضوع دیگری (مثلاً شرایط پرداخت) را قبل از شروع همکاری مکتوب روشن کنید و دربارهی آن از اتحادیه بپرسید.
کمیسیون از مبلغ ملک حساب میشود یا مبلغ قرارداد؟
از مبلغ معاملهی ثبتشده. به همین دلیل مبلغ باید در قرارداد درست و ثبتشده باشد.
اگر معامله لغو شد، کمیسیون برمیگردد؟
بستگی به شرایط و ضوابط دارد. قبل از همکاری از اتحادیه بپرسید و مکتوب روشن کنید.
جمعبندی
کمیسیون را اتحادیهی شهر تعیین میکند، در خرید و فروش بر مبنای مبلغ معامله و در اجاره بر مبنای مبلغ اجارهی ماهانه است. نرخ دقیق شهرتان را از اتحادیه بگیرید، شرایط را مکتوب کنید و در صورت دریافت بیش از نرخ مصوب گزارش دهید. برای انتخاب مشاور درست، چطور مشاور املاک خوب انتخاب کنیم را ببینید و مراحل کامل فروش را در مراحل فروش ملک.
